Podsumowanie sytuacji na rynku funduszy emerytalnych

[03.04.2008] Na dzień 31 grudnia 2007 roku na rynku funkcjonowało 15 Powszechnych Towarzystw Emerytalnych, które zarządzały ponad 140 mld zł aktywów otwartych funduszy emerytalnych gromadzących i inwestujących obowiązkowe składki emerytalne 13,1 min osób w ramach II filara systemu zabezpieczenia emerytalnego.

Liczba powszechnych towarzystw nie uległa zmianie w analizowanym okresie. Doszło jedynie do zmian w strukturze własnościowej na rynku PTE dotyczących AEGON PTE S.A. (dawne PTE Ergo Hestia S.A.) oraz Commercial Union PTE BPH CL) WBK S.A. W przypadku Winterthur PTE S.A. nastąpiła zmiana jednostki dominującej względem Winterthur PTE S.A. i w konsekwencji zmiana nazwy towarzystwa na AXA PTE S.A.

Wartość rynku powszechnych towarzystw emerytalnych mierzona wartością ich aktywów wyniosła na koniec 2007 roku blisko 2,68 mld zł., co oznacza wzrost o blisko 9% w porównaniu do końca roku 2006. Należy podkreślić, iż wzrost sumy bilansowej nastąpił pomimo dokonanych wypłat dywidendy dla akcjonariuszy - łącznie PTE wypłaciły w 2007 roku kwotę 485,2 min zł. Natomiast od początku działalności PTE wypłaciły łącznie ponad 1,35 mld zł tytułem dywidendy dla akcjonariuszy.

PTE ma obowiązek utrzymywania kapitałów własnych na poziomie minimalnym określonym przepisami prawa. Na dzień 31 grudnia 2007 roku wszystkie powszechne towarzystwa spełniały ustawowy warunek obowiązujący dla wysokości kapitałów własnych.

Łączna wartość inwestycji dokonanych ze środków PTE (wraz ze środkami pieniężnymi) to ponad 2,15 mld zł. Środki finansowe PTE są głównie lokowane w dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa oraz w akcje podmiotów świadczących usługi w zakresie obsługi rejestru członków OFE - agent transferowy.

W 2007 roku całkowite przychody PTE osiągnęły poziom 1,84 mld zł. Podobnie jak w poprzednich okresach, dominującymi kategoriami przychodów w rachunku zysków i strat PTE były przychody związane z zarządzaniem otwartymi funduszami emerytalnymi, w tym przychody z opłat od składek oraz przychody z opłaty za zarządzanie OFE. W tym samym okresie czasu całkowite koszty PTE osiągnęły blisko 1 mld zł. W obszarze kosztów działalności PTE dominowały następujące kategorie kosztów: obowiązkowe koszty systemowe, koszty akwizycji i koszty bezpośrednio związane z funkcjonowaniem PTE. W 2007 roku średnie całkowite przychody PTE przypadające na 1 członka OFE kształtowały się na poziomie 129,8 zł, a. średnie koszty PTE w przeliczeniu na 1 członka OFE wyniosły 80 zł.

W 2007 roku wszystkie powszechne towarzystwa emerytalne osiągnęły zysk netto w zagregowanej wysokości 688 min zł. Dokonana analiza poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat wykazuje wyraźny związek miedzy wysokością przychodów, kosztów i wyniku finansowego z wielkością zarządzanego OFE. Najlepszą sytuacją dochodową charakteryzują się PTE zarządzające największymi otwartymi funduszami emerytalnymi.

W działalności operacyjnej PTE nie występuje zagrożenie utraty płynności, a ryzyko zadłużenia jest ograniczone ze względu na finansowanie działalności PTE głównie za pomocą kapitałów własnych.

Wskaźniki rentowności, zarówno na działalności podstawowej związanej z zarządzaniem OFE, jak również na całej działalności, przyjmują relatywnie wysokie wartości pokazując wysoki stopień efektywności wykorzystania zaangażowanych zasobów majątkowych w PTE.

Utrzymująca się w ostatnim okresie czasu niepewna sytuacja na rynkach finansowych może wpłynąć na wzrost ryzyka wystąpienia niedoboru w OFE w średnim i długim okresie czasu. W krótkim okresie czasu ryzyko wystąpienia niedoboru można określić jako niskie ponieważ najbliższe liczenia minimalnej wymaganej stopy zwrotu OFE za okresy 3 letnie będą częściowo wyznaczane za okresy dobrej koniunktury na rynkach finansowych, co sprzyjało uzyskiwaniu przez OFE relatywnie wysokich stóp zwrotu.

[Opracowano na podstawie materiału "Sytuacja finansowa powszechnych towarzystw emerytalnych w 2007 roku" Komisji Nadzoru Finansowego]